گامی به سوی خداباوری

شیخ مفید و تحریف قرآن

| سه شنبه, ۲۵ آبان ۱۳۹۵، ۰۸:۰۸ ب.ظ

شیخ مفید و تحریف قرآن

 

 

بعضی از ملحدین شبهه فراکنی نموده و گفته اند که شیخ مفید قایل به تحریف قرآن میباشد و برای اثبات مدعای خود به چند جمله از شیخ مفید استناد کرده اند:

 

جمله اول) در کتاب أوائل المقالات میگوید؛

امامیه اتفاق دارند بر وجوب رجعت بسیاری از مردگان بسوی دنیا قبل از روز قیامت، اگر چه در معنای رجعت در بین شان اختلاف وجود دارد. و اتفاق دارند بر اطلاق لفظ بداء در وصف االله تعالی، و اگر چه این سماعی است نه قیاسی، و اتفاق دارند که پیشوایان گمراه مخالفتهای کرده اند در بسیاری از جمع آوری قرآن، و در آن بر حسب تنزیل و سنت پیامبر ص روی گردانده اند، و معتزله و خوارج و زیدیه و مرجئه و اصحاب حدیث اجماع دارند بر خلاف امامیه در تمام آنچه که بر شمردیم.

 

جمله دوم)همچنین میگوید؛

همانا روایات و اخبار بطور مستفیض از ائمه هدی از آل محمد ص آمده است درباره اختلاف قرآن، و آنچه که ستمگران در آن انجام داده اند از حذف و کم کردن.

 

جمله سوم)کتاب المسائل السروریة؛

و همچنین هنگامیکه در کتابش المسائل السروریة از وی پرسیده شده، گفتار شما درباره قرآن چیست؟ آیا آن چیزی است که اکنون در دست مردم میباشد یا اینکه آنچه که خداوند بر پیامبرش نازل نموده، چیزی از آن از بین رفته است؟ و آیا این همان است که امیر المؤمنین علی جمع آوری نموده یا همچنانکه مخالفین میگویند عثمان جمع آوری نموده است؟

در پاسخ گفته است: همانا تمام آنچه که بین این دو جمله قرآن میباشد کلام االله تعالی و تنزیل او میباشد، و هیچ چیز از سخنان بشر در آن نیست، و این تمام آن چیزی که نازل شده و بقیه آنچه از قرآن که خداوند تعالی نازل نموده است نزد نگهدار شریعت و امانتدار احکام میباشد، و چیزی از آن ضایع نشده اگر چه آنچه که امروز بین دو جلد جمعآوری شده در آن جمعآوری نکرده بخاطر اسبابی که اقتضا نموده است، از جمله: عدم شناخت بعضی از آن, آنچه در آن شک نموده, آنچه خودش عمداً انجام داده, آنچه عمداً آن را بیرون نموده,

و بدرستی که امیر المؤمنین قرآن نازل شده را از اول تا آخرش جمع آوری نمود و همانطوری که جمع آوری آن واجب بود بر همان طریقه جمع آوری کرد. پس آیات مکی را بر مدنی، و ناسخ را بر منسوخ مقدم نمود، و هر چیز از آن را در جای خودش قرار داد.

و بدین خاطر جعفر بن محمد الصادق میفرماید: قسم بخدا اگر قرآن همانطوری که نازل شد، خوانده شود هر آینه مییافتید که ما در آن نام برده شده ایم همچنانکه نام برده کسانی که قبل از ما بودند.

تا آنجایی که میگوید: مگر اینکه خبر از ائمه ما صحیح میباشد که آنان به خواندن بدون زیاده و نقصان آنچه که بین دو جلد (قرآن) میباشد امر نموده اند، تا زمانیکه قائم قیام کند و همانطور که خدا نازل نموده و امیر المومنین جمع آوری کرده بر مردم بخواند. و ما را نهی کرده اند از خواندن آنچه که در روایات آمده از حروفی که اضافه است بر آنچه در مصحف میباشد، زیرا که بصورت تواتر نیامده بلکه بصورت آحاد روایت شده است و چه بسا یک نفر در آنچه که نقل میکند اشتباه کند، و همچنین وقتی که انسانی مخالف آنچه در بین دو جلد قرآن میباشد بخواند سبب هلاک نمودن خودش میشود، پس آنان ، ما را از قراءت قرآن بخلاف آنچه در بین دو جلد میباشد منع نموده اند.

منابع :

1.اوائل المقالات ص 48-49 دار الکتاب الاسلامی بیروت.

2.مرجع سابق ص 91.

3.المسائل السروریة ص 78-81.

 

پاسخ به شبهه مطرح شده

اول بسم الله باید نکته مهمی را عرض کرد تا در فهم حقیقت کمک رسان باشد؛

جمع آوری قران به دو معنا به کار میرود (چه در کتب علما و چه روایات اهل بیت علیهم السلام):

1.جمع متن خود قرآن‌؛ یعنی نفس حقیقی قرآن

2.جمع آوری قرآن بر طبق نزولش

در قسم دوم آیات قرآن به صورتی نازل میشد که همراه با تاویلات بود. یعنی همراه متن حقیقی قرآن ، تاویل آن هم نازل میشد.

اولین کسی که در صدر اسلام قرآن را به معنای دوم جمع کرد حضرت امیرالمومنین علی علیه السلام بود که قران را بر طبق زمان نزول به همراه تاویلات و با شان نزول و ناسخ و منسوخ جمع نمود.

این حقیقتی است که تمام علمای شیعه به آن اذعان دارند. شیخ مفید نیز از همین باب جمع آوری قرآن را مطرح نمودند.

 

جواب جمله اول

متن عربی شیخ مفید:

واتفقت الإمامیة ... واتفقوا على أن أئمة الضلال خالفوا فی کثیر من تألیف القرآن ، وعدلوا فیه عن موجب التنزیل وسنة النبی (ص).

در اینجا شیخ میگوید ائمه ضلال مخالفت کردند از تالیف قرآن و عدول کردند از قرآن بر طبق نزولش.

اولا که منع تالیف قرآن دلالتی بر نقصان و زیاده ندارد.هیچ کدوم از اهل لغت نگفتند که تالیف یعنی نقصان و زیاده. خود شیخ مفید در مورد تالیف میگوید:

فأمّا القول فی التألیف فالموجود یقضی فیه بتقدیم المتأخر وتأخیر المتقدم ومن عرف الناسخ والمنسوخ والمکّی والمدنی لم یرتب بما ذکرناه

اما در باره قول به تألیف قرآن باید گفت: آنچه که هست اقتضاء تقدیم متأخر و تأخیر متقدم را دارد، و کسی که آشنای به عرف ناسخ و منسوخ و مکی و مدنی باشد به آن ترتیبی که ما بیان داشته‌ایم بیان نکرده است.

اوایل المقالات / ص 81

پس این قسمت دلالتی بر تحریف ندارد.

اما عدلوا فیه عن موجب التنزیل اشاره به قضیه نپذیرفتن مصحف حضرت امیرالمومنین توسط خلیفه و مردم بود.یعنی قرآنی که حضرت بر طبق زمان نزول جمع آوری نمود.

خود شیخ مفید میفرمایند:

قد قال جماعة من اهل الإمامیة أنّه لم‌ینقص من کلمة و لا من آیة و لا من سورة و لکن حذف ما کان مثبتاً فی مصحف امیرالمؤمنین من تأویله و تفسیر معانیه علی حقیقة تنزیله.

هیچ کلمه و آیه و سوره‌ای از قرآن کم نشده است ؛ بله ، ما معتقدیم آنچه که در قرآن امیرالمؤمنین بوده حذف شده که عبارت بودند از مطالبی که حضرت حقیقت تأویل و تفسیر آیات را بیان فرموده بود که مربوط به خود آیات نمی‌شد .

در اینجا شیخ می گوید جماعتی از شیعیان امامیه معتقدند از قرآن کم نشده است ولی یک چیز حذف شده : و آن ، همان مطالبی بود که حضرت علی در مصحف خودشان آورده بودند.

خب نظر شیخ چیه در این مورد :

شیخ مفید بعد این ذکر این کلام  می گوید :

وعندی أن هذا القول أشبه من مقال من ادعى نقصان کلم من نفس القرآن على الحقیقة دون التأویل، وإلیه أمیل والله أسأل توفیقه للصواب.

شیخ میگه نظر منم همین است که از حقیقت قرآن کلمه ای کم نشده ولی از تأویلات کم شده(همان مطلبی که بالا عرض کردم).

 

جواب جمله دوم

اما جمله دومی که به شیخ نسبت داده شده از روی جهل و عدم مطالعه کتب میباشد.

شیخ مفید میفرماید:

یشیر بهذا إلى ما ذهب إلیه العامة من نزول سور وآیات نسخت تلاوتها وبقیت أحکامها مثل آیة الرجم وسورة الخلع وغیرهما مما رووه فی صحاحهم ومسانیدهم، والأصل فی اختراع هذه العقیدة کثره روایات تحریف القرآن فی کتبهم المعتبرة...

این روایات تحریف در کتب اهل سنت موجوده نه در کتب شیعه.پس شیخ در مورد اهل سنت حرف میزنند نه شیعه.

و اما شبهه جمله سوم نیز بنابر جواب هایی که بالا داده شده واضح البطلان میشود.

و حتی روایتی که در متن شبهه آمده است موید کلام ما میباشد.

حتى یقوم القائم ع فیقرأ للناس القرآن على ما أنزله الله تعالى و جمعه أمیر المؤمنین.

که در اینجا هم اهل بیت ع مصحف مولا را ذکر کردند که مؤید کلام ما میباشد.

والسلام علی من اتبع الهدی

نظرات  (۱)

وعندی أن هذا القول أشبه من مقال من ادعى نقصان کلم من نفس القرآن على الحقیقة دون التأویل، وإلیه أمیل والله أسأل توفیقه للصواب. ترجمه لا یتچسبک بود

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی